slide image
Slide background

Ondernemingsrecht HUVER ADVOCATEN

Ondernemingsrecht

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
5 juli 2017

Einde agentuurovereenkomst en klantenvergoeding

Wanneer heeft een agent bij de beëindiging recht op een klantenvergoeding?

De wet bepaalt in artikel 7:442 lid 1 BW dat de agent recht heeft op een klantenvergoeding als hij nieuwe klanten heeft aangebracht en/of de overeenkomsten met bestaande klanten aanzienlijk heeft uitgebreid en de overeenkomsten met deze klanten de principaal nog aanzienlijke voordelen opleveren. Bovendien moet de betaling van deze vergoeding billijk zijn, gelet op alle omstandigheden, in het bijzonder op de verloren provisie uit de overeenkomsten met deze klanten. Uit het tweede lid van deze wettelijke bepaling volgt dat het bedrag van de klantenvergoeding niet hoger mag zijn dan van de beloning over één jaar, berekend naar het gemiddelde van de laatste vijf jaren. Als de overeenkomst korter heeft geduurd dan vijf jaar, wordt die beloning berekend naar het gemiddelde van de gehele duur van de overeenkomst.

In 2012 heeft de Hoge Raad aangegeven dat de berekening van deze klantenvergoeding in drie fasen moet verlopen:

  1. Kwantificeren van de voordelen die transacties met de door de agent aangebrachte klanten de principaal opleveren;
  2. Beoordelen of er reden bestaat het in de eerste fase vastgestelde bedrag aan te passen (te verhogen of te verlagen) met het oog op de billijkheid. Daarbij zijn van belang alle omstandigheden van het specifieke geval, in het bijzonder de door de agent gederfde provisie;
  3. Toetsen of het in de tweede fase berekende bedrag het maximumbedrag van één jaar beloning (berekend naar het gemiddelde van de laatste vijf jaren of, als de overeenkomst korter heeft geduurd, naar het gemiddelde van de gehele duur daarvan) niet te boven gaat.


In een arrest van 19 mei (ECLI:NL:HR:2017:935) heeft de Hoge Raad aangegeven dat, vóórdat wordt toegekomen aan deze kwantificering van de klantenvergoeding, de agent eerst aannemelijk zal moeten maken dat de principaal na de beëindiging van de agentuurovereenkomst nog voordeel kan ontlenen aan de door de agent aangebrachte of uitgebreide klantrelaties.

In deze zaak heeft Prijsvrij.nl een klantenvergoeding gevorderd van Corendon bij beëindiging van hun agentuurovereenkomst. Prijsvrij.nl is een online aanbieder van (pakket)reizen van derden, waaronder Corendon. De rechtbank heeft die vergoeding in eerste instantie toegewezen, het gerechtshof heeft dat vonnis vernietigd en de vordering van Prijsvrij.nl alsnog afgewezen.

Prijsvrij.nl heeft gesteld dat Corendon, doordat klanten met Corendon hebben gereisd, de gelegenheid heeft gehad om met die klanten een duurzame relatie op te bouwen. Volgens Prijsvrij.nl boekt een groot deel van de reizigers meerdere malen achtereen dezelfde accommodatie en neigt een groot deel van de reisconsumenten ertoe om bij goede ervaringen dezelfde reis of accommodatie te boeken. Zij stelt dat ongeveer 25% van haar klanten herhaald boekingen uitvoert. Van de accommodaties van Corendon is bijna 45% exclusieve content.

Het gerechtshof acht op zichzelf aannemelijk dat het imago van de touroperator, of positieve eerdere ervaringen met een touroperator, bij de keuze van de klanten een rol speelt, maar partijen verschillen sterk over de mate waarin dat bij online te boeken reizen naar zonbestemmingen het geval is. Volgens Corendon is de markt waarop zij haar diensten levert in belangrijke mate prijs gedreven. Gegevens die inzicht geven in de mate waarin een reiziger voor een nieuwe reis opnieuw voor dezelfde touroperator zal kiezen, heeft Prijsvrij.nl niet verschaft of te verschaffen aangeboden. Daarbij komt dat Corendon krachtens de agentuurovereenkomst geen aanspraak heeft op NAW-gegevens van de klanten van Prijsvrij.nl. Corendon heeft gesteld dat de beperkte gegevens die zij wel krijgt, haar geen voordeel opleveren omdat daarmee geen marketingacties kunnen worden uitgevoerd. Het tegendeel is niet voldoende concreet gesteld. Het gerechtshof stelt vast onvoldoende aanknopingspunten te hebben om te kunnen vaststellen dat Corendon aan de klanten van Prijsvrij.nl bij het einde van de agentuurovereenkomst nog enig (duurzaam) voordeel kan ontlenen.

De Hoge Raad acht het oordeel van het gerechtshof juist dat Prijsvrij.nl onvoldoende heeft gesteld om te kunnen aannemen dat dat klanten bij dit type reizen hun keuze baseren op de touroperator en niet op de prijs. Bovendien beschikt Corendon niet over adresgegevens van de klanten van Prijsvrij.nl waarmee zij zich (door marketing) een voordeel kan verschaffen. Daar voegt de Hoge Raad aan toe dat de enkele omstandigheid dat klanten van Prijsvrij.nl herhaalboekingen bij Corendon zouden kunnen doen, onvoldoende is om aan te nemen dat er sprake is van het vereiste aanzienlijke voordeel dat aan de inspanningen van Prijsvrij.nl toe moet zijn te rekenen. Prijsvrij.nl heeft volgens de Hoge Raad geen recht op een klantenvergoeding.

Haico Dings
5 juli 2017

nieuwsbrief

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte door u hieronder
in te schrijven voor onze
nieuwsbrief.

JONG MKB

JONG MKB

Opstapje nodig? JONG MKB zet zaken in beweging! Speciaal voor startende ondernemers tussen 0-5 jaar.

Lees meer
Word lid van MKB-Limburg!

Word lid van MKB-Limburg!

Profiteer van het provinciale netwerk van Business Club Limburg, belangenbehartiging, projecten en ledenvoordelen van MKB-Limburg. Lid worden?

Lees meer
Leden aan het woord

Leden aan het woord

Leden van MKB-Limburg aan het woord. Wie zijn ze en wat voor onderneming heeft men? Welke rol speelt MKB-Limburg voor hun onderneming? Lees de verhalen van onze leden en raak geïnspireerd.

Lees meer

Volg ons op

Twitter Linkedin Facebook
Design & development: Advance Communications BV